Integracja doświadczeń psychodelicznych

Podróże do wewnętrznych światów, w tym doświadczenia psychodeliczne, mogą ujawniać osobliwe treści umysłu (psyche - dusza; delos -ujawnić, objawić) i być głęboko transformujące. Psychodeliki otwierają drzwi do światów, które na co dzień bywają zamknięte. Jednak sam wgląd nie wystarczy - aby zmienić coś w swoim życiu, trzeba przez te drzwi przejść, czyli potrzeba decyzji i konkretnych działań.

Proces integracji doświadczeń psychodelicznych służy właśnie temu, by uzyskane wglądy mogły zapuścić korzenie w codziennym życiu.

Potrzebujesz się czemuś przyjrzeć, zintegrować?

Towarzyszę osobom w procesie integrowania doświadczeń psychodelicznych — w odnajdywaniu osobistego sensu w tym, co odsłoniło się w stanach poszerzonej świadomości. Pomagam osadzić te wglądy w codzienności, by mogły realnie wspierać w życiu, a nie pozostać tylko intensywnym wspomnieniem.

Nie zachęcam do przyjmowania substancji psychodelicznych ani nie oferuję terapii psychodelicznej. Pracuję z osobami, które mają już za sobą doświadczenia psychodeliczne i szukają wsparcia w ich zrozumieniu oraz uporządkowaniu. Wspieram zarówno w powrocie do codzienności, jak i w mierzeniu się z trudnymi aspektami doświadczenia.

W Gdańsku współprowadzę otwartą grupę integracji doświadczeń psychodelicznych Po/między.

Dlaczego integracja jest tak istotna?

Fascynujące odkrycia naukowe i rozbudzone nadzieje związane z potencjałem terapeutycznym psychodelików (m.in. w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych, uzależnień, zespołu stresu pourazowego - PTSD, klasterowych bólów głowy, zaburzeń odżywiania) sprawiają, że liczba osób sięgających po te substancje rośnie (np. w ramach badań klinicznych, podczas festiwali muzycznych, praktyk szamańskich, undergroundowych ceremonii czy na własną rękę).

Z tego względu tworzenie bezpiecznych przestrzeni integracji doświadczeń psychodelicznych staje się coraz pilniejszą potrzebą, ponieważ nie tylko pozwala zminimalizować potencjalne szkody oraz daje wsparcie osobom, które ich doświadczyły, ale także umożliwia utrzymanie i wzmocnienie korzystnych efektów, o których donosi wiele osób.

Psychodeliki powodują zmiany w percepcji, myśleniu i odczuwaniu. Mogą wywołać wzmożoną introspekcję, głębokie wglądy i intensywne wizje. Stany poszerzonej świadomości wywołane psychodelikami są unikalne i nieprzewidywalne - mogą być wyjątkowo piękne, wzniosłe i mistyczne, ale zdarza się, że wywoływane przez nie wizje są nieprzyjemne, przerażające albo trudne do zaakceptowania. Głębia oraz intensywność tych przeżyć mogą okazać się przytłaczające, co może powodować poczucie osamotnienia, trudności w powrocie do codzienności albo poczucie wewnętrznego zagubienia lub pokawałkowania. Obraz świata, nasze przekonania, poczucie sensu – mogą ulec chwilowej dekonstrukcji. I choć to może być dezorientujące, to odpowiednio ukierunkowane i zintegrowane może prowadzić do wartościowych i trwałych zmian.

Integracja to proces łączenia: tego co duchowe z cielesnością, przeszłości z teraźniejszością i tego co wykracza z codziennością.

Proces integracji

• wspiera powrót do codzienności i utrwala wglądy
• nadaje osobiste znaczenie i sens doświadczeniu
• pomaga poradzić sobie z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami
• wspomaga osiągnięcie wewnętrznej równowagi
• tworzy przestrzeń na refleksję, zatrzymanie się, złapanie oddechu i ukojenie

Psychodeliki nazywane "niespecyficznymi amplifikatorami" są bardzo szczególną grupą związków psychoaktywnych, które ze swojej natury, wymagają odpowiednich warunków i przygotowania.

Ich działanie jest niespecyficznie, co oznacza, że nie wynika ściśle z ich właściwości farmakologicznych, a w dużej mierze zależy od psychologicznych predyspozycji i nastawienia przyjmującej je osoby, a także okoliczności i wysokości dawki. Subiektywne odczucia są dużo bardziej zmienne i nieprzewidywalne w porównaniu do innych grup substancji psychoaktywnych.

Klasyczne psychodeliki takie jak LSD (dietyloamid kwasu lizergowego), psylocybina i DMT (dimetylotryptamina), będąca aktywnym składnikiem napoju Ayahuasca, są grupą związków, które aktywują receptor serotoninowy 5-HT2A. Wpływ psychodelików na ośrodkowy układ nerwowy jest niezwykle złożony. W badaniach z użyciem fMRI obserwuje się szereg zmian w aktywności mózgu - niektóre obszary obniżają swoją aktywność (np. spadek aktywności sieci stanu spoczynkowego DMN — default mode network), podczas gdy w innych rejonach dochodzi do wzmożonej komunikacji, która nie występuje w normalnych warunkach.

"Okno" neuroplastyczności

Substancje psychodeliczne (takie jak np. psylocybina, LSD, DMT, ketamina) zwiększają neuroplastyczność, czyli wywołują trwałe zmiany na poziomie strukturalnym i funkcjonalnym w mózgu. W wyniku bardzo złożonych procesów molekularnych obserwuje się rozrost dendrytów i tworzenie nowych połączeń synaptycznych. Badania sugerują również, że psychodeliki mogą ponownie otwierać tzw. okresy krytyczne — kiedy mózg jest szczególnie podatny na uczenie się.

Ma to ogromne znaczenie dla terapii zaburzeń psychicznych — umożliwia zmianę utrwalonych wzorców poznawczych i zachowań, a także zwiększa elastyczność psychologiczną. Jednak warto pamiętać, że ten sam efekt neuroplastyczności, w niesprzyjających warunkach, może działać niekorzystnie — ponieważ mogą utrwalać się szkodliwe wzorce i zachowania. Dlatego tak ważny jest kontekst oraz świadoma praca „po" doświadczeniu psychodelicznym.

Psychodeliki - o ile są przyjmowane w odpowiednich warunkach - są stosunkowo bezpiecznymi substancjami. Niestety, stosowanie ich poza kontekstem terapeutycznym wiąże się z pewnym ryzykiem.

Ryzyka związane z przyjmowaniem psychodelików

• Ryzyko "bad tripu" - trudnego emocjonalnie doświadczenia psychodelicznego
• Wywołanie lub nasilenie objawów psychotycznych
• Zaburzenia percepcyjne po zażyciu psychodelików (HPPD- Hallucinogen Persisting Perception Disorder)
• Spiritual bypassing - czyli duchowy eskapizm (unikanie trudnych uczuć, ucieczka od rzeczywistości, trudów i wyzwań codzienności w różnorodne praktyki duchowe)
• Inflacja ego (przecenianie własnych doświadczeń, przekonań lub spostrzeżeń, często połączone z poczuciem wyższości nad innymi)
• Wzmocnienie istniejących problemów psychologicznych

Trudne doświadczenia nie muszą być "złe"

Tzw. bad tripy to intensywne i często trudne emocjonalnie doświadczenia. W zależności od otoczenia, stanu psychicznego osoby i stopnia przygotowania, mogą one przybierać formę lęku, poczucia zagrożenia, dezorientacji, chaosu lub intensywnego smutku. Przy wyższych dawkach istnieje ryzyko wystąpienia skrajnych lęków, związanych z poczuciem umierania lub utraty kontroli nad umysłem. Warto wówczas sięgnąć po wsparcie — obecność wyregulowanej, spokojnej osoby może zadziałać niezwykle kojąco. Odpowiednio zaopiekowany i zintegrowany bad trip - choć wiąże się z dużym dyskomfortem emocjonalnym, bywa niekiedy uznawany za jedno z najważniejszych i najbardziej transformujących doświadczeń w życiu.

Trudne doświadczenia psychodeliczne mogą być niezwykle wartościowe terapeutycznie. Warto spróbować nadać im sens.

Terapeuta może pomóc zrozumieć i zintegrować trudne doświadczenie psychodeliczne. Sięgnięcie po profesjonalną pomoc może wesprzeć powrót do codzienności i pomóc poradzić sobie z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami.

Przeciwskazania

• Osoby mające predyspozycje do niektórych chorób lub zaburzeń psychicznych jak np. schizofrenia czy zaburzenia psychotyczne są narażone na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego po zażyciu psychodelików. Substancje te mogą wywołać lub nasilić epizody psychotyczne.
• Osoby cierpiące na chorobę afektywną dwubiegunową, mogą doświadczać nasilenia objawów po zażyciu psychodelików (np. nasilenie epizodów manii)
• Psychodeliki mogą zwiększać tętno i ciśnienie krwi, co może być niebezpieczne dla osób z chorobami serca lub wysokim ciśnieniem.
• Ciąża i karmienie piersią
• inne potencjalne przeciwskazania

Psychodeliki intrygują wielu ludzi i przyciągają uwagę badaczy, ale wciąż wiemy o nich stosunkowo niewiele. O ile pewien entuzjazm jest uzasadniony, wciąż pozostaje więcej pytań niż odpowiedzi. Dotychczasowe badania sugerują, że podawane w odpowiednich warunkach mogą wywoływać szybki efekt terapeutyczny, ale w niektórych przypadkach mogą okazać się potencjalnie niebezpieczne.

Nauka o psychodelikach jest fascynująca i rozwija się niezwykle dynamicznie. Warto sięgać po rzetelne źródła informacji. Wierzę, że najlepszą ochroną przed negatywnymi skutkami jest wiedza.

Bibliografia

• Aixalà , M. ( 2022 ). Psychedelic integration: Psychotherapy for non-ordinary states of consciousness. Synergetic Press.
• Lorenc, M (2019). Czy psychodeliki uratują świat? Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
• Lorenc, M (2023). Grzybobranie. Kulturowa historia psylocybiny. Wydawnictwo Krytyki Politycznej
• Pilecki, B., Luoma, J. B., Bathje, G. J., Rhea, J., & Narloch, V. F. (2021). Ethical and legal issues in psychedelic harm reduction and integration therapy. Harm reduction journal, 18(1), 40.
• Pollan, M. (2021). Jak zmienić swój umysł. Czego nowe badania nad psychodelikami uczą nas o świadomości, umieraniu, uzależnieniu, depresji i transcendencji. Warszawa: Wydawnictwo Krytyka Polityczna
• Nutt, D. [2021]. Narkotyki bez paniki. Co trzeba wiedzieć o legalnych i nielegalnych środkach psychoaktywnych. Warszawa: Wydawnictwo Krytyka Polityczna
• Sessa, B. [2019]. Renesans Psychodeliczny. Warszawa: Okultura.

Redukcja szkód

Psyhelp to przestrzeń edukacji, profesjonalnego wsparcia psychologicznego i redukcji szkód.

Substancje psychodeliczne są w Polsce prawnie zakazane (z wyjątkiem ketaminy) i należą do grupy I-P. Nie zachęcam ani nie promuję ich stosowania. Działam w obszarze redukcji szkód.

Redukcja szkód oznacza szacunek, godność i współczucie.